"Fəth", "işğal" və əsl İslam

İlqar Balayev

17-03-2016, 13:27 Oxunub: 996
“Fəth", "işğal" və əsl İslam tarixinin "şanlı" səhifələri. Hökmdarların, kralların və imperatorların "möcüzəvi" gücü.

İstər bir imperiya, istərsə də bir mədəniyyət olsun, aradan getməyə başlayırsa, bunun səbəbi xarici düşmənlər deyil. Bunun səbəbi həmin imperiya və mədəniyyətin zəifləməsi və tənəzzülüdür. Yəni, kim hara hücum edib, oranı ələ keçirə bilirdisə, zatən cansız bir şeyi ələ keçirirdi. Tarixdə bir yeri işğal edənlərə fateh kimi baxıb, gözdə böyüdürlər. İstər bunlar İslam adıyla gəlsinlər, istərsə də başqa bir adla. Hunlar, osmanlılar, əməvilər, abbasilər, səfəvilər, səlcuqlular, teymurilər, qəznəvilər, səlibçilər, romalılar, monqollar və digərləri. Bunların uğurlarının yeganə səbəbi həmin dövrün zamanı və rəqiblərinin qoca vaxtlarını, çöküş dövrlərini yaşaması idi. Məsələn, Çinə soxula bilirdilərsə, bu, çinlilərin sülhsevər və döyüşü sevən xalq olmamasına görə idi və s.

İslamın meydana gəldiyi dövr. İslam elə bir vaxtda meydana gəlmişdi ki, Romada camaat xristian din xadimlərinin, kralların əlindən bezmişdi; İran Sasani imperiyasında isə camaat zərdüşt din xadimlərinin və hökmdarlarının əlindən bezmişdi. Ona görə də, işğal olunan yerlərin əhalisi müsəlman döyüşçülərə ümid işığı kimi baxırdılar. Elə yerlər olurdu ki, döyüşsüz ələ keçirilirdi. Məsələn, Misir kimi yerlər.

Nə əməvilər, nə abbasilər, nə səfəvilər, nə osmanlılar, nə səlcuqlular, nə də digər İslam adıyla hökmdarlıq edənlər, İslamın təmsilçiləri sayıla bilməzlər...

Qurani-Kərim peyğəmbərlərin gəlişindəki məqsəd və amalı ədalətin yayılması və insan tərbiyəsi bilir. Müsəlmanlar siyasi İslamı necə tanıyıblar? Müsəlmanlar siyasi İslamı xəlifələrdən, sultanlardan və şahlardan öyrəniblər.

Hər şey Peyğəmbərin vəfatından sonra başladı.

İslam dinini müsəlmanlar hələ tam qavramamışdılar. Peyğəmbərin ölümü o demək deyildi ki, insanlar İslamı tam bilirdilər. Bu din hələ tam kök salmamışdı, Peyğəmbər öz risalətini tamamlamışdı, müsəlmanların çoxu dini tərbiyədən uzaq idilər. Xəlifələrin dövründə baş verənlər imperatorluq təsis etmək, qənimət və qullar yığmaqdan başqa bir şey deyildi. Qonşu ölkələrə yürüş etmək o vaxt baş verirdi ki, müsəlmanlar hələ İslamın əlifbasını bilmirdilər. Nadanlıq dəyərləri onların həyat tərzindən getməmişdi və etiqadi dəyərlər varlıqlarının dərinliyinə nüfuz etməmişdi. Döyüşçü qrupları şücaət, qorxmazlıq və qəhrəmanlıqlara malik olsalar da, dini bilik və tərbiyədən uzaq idilər. Qurandan bir neçə ayədən başqa, dindən bir şey öyrənməmişdilər. Bu dərin zəiflik geniş maddi qələbəliklə qarışıb, qənimət və ləzzəti onlara daddırdığı bir vaxtda, qazandıqları az mənəviyyatı itirərək, xoşgüzəranlığa adət etdilər. İşğal olunan ölkələrdə də xalqlara İslam dini təlim olunmadı. Ona görə də aləm bir-birinə qarışdı. Xurafatlar və uydurmalar hədisdən çox yayılırdı. Haqq və batil, düzgün və yanlış meyarlar bir-birinə qarışdığı üçün heç kim müxalifət səsini ucalda bilmirdi. Səsini ucaltmaq istəyənin əleyhinə ümumi yürüş edilərək, onu aradan götürürdülər.

Müsəlmanların hərbi uğurlarının səbəbi İslamın düzgün təbliğatının nəticəsi deyildi. Onları irəli aparan kor bir etiqad və inanc idi. Elə bu amil xəlifələrin, sultanların, şahların sui-istifadə vasitəsi idi. Bu fəthlər İslam dünyasına çoxlu mal-dövlət, sərvət bəxş etdi və ümumxalqın ixtiyarına verilmək, ədalətlə bölünmək əvəzinə adətən, fərd və şəxsiyyətlər arasında bölündü - az bir qismin ixtiyarına verildi. Allah yolunda cihad döyüşü hər cür müxalif cəbhələrinin qarşısını almaq üçün ən yaxşı vasitə idi.

Ərazi genişinliyində məqsəd Peyğəmbərin dinini təbliğ etmək, dini mədəniyyəti yaymaq deyildi. Peyğəmbər "fəth"lə bağlı heç bir şey vəsiyyət etməmişdi. İslamda əsas olan daxili islahatlardır. Yalnız İmam Əli heç bir ölkəni fəth etmədi, yalnız daxili islahatlarla məşğul oldu. Biz “fəth” deyirik, ancaq bu bildiyimiz işğaldır. Sonra Əməvilər gələrək səltənət sisteminə keçdilər. Bu adət də abbasilərlə, səlcuqlarla, osmanlılarla davam etdi. Ölkələri işğal etdilər. Məqsəd İslamı yaymaq yox, güc və iqtidar istəyi idi.

İmam Əli fəthlərdə, işğallarda, yəni ərazi genişləndirmək üçün edilən müharibələrdə nə üçün iştirak etmədi?

İmam Əli və onun övladları ərazi genişləndirmə işlərinin heç birində iştirak etmədilər. Bunun bir səbəbi o idi ki, o, özünü onun haqqını qəsb edənlərin ixtiyarında qoymaq və onlara xidmət etmək istəmirdi. Bu həmkarlıq xəlifənin siyasətini təsdiqləmək sayılırdı və bu işə qanunilik gətirirdi. Digər səbəb də ondan ibarət idi ki, həmin ərazi genişliyindəki məqsədin nə olduğunu imam çox gözəl bilirdi. Ancaq İmam Əli öz tərəfdarlarını həmin müharibələrdə iştirak etməkdən çəkindirmirdi. Məqsəd müharibələrdə qeyri-islami davranışların qarşısının alınması idi. Hətta işğal olunmuş yerlərlə bağlı xəlifələrə məsləhət verirdi ki, qeyri-islami hərəkətlər mümkün qədər azalsın. Bu yürüşlərin tək məqsədi siyasi-coğrafi dairənin genişlənməsi idi. Bu isə Peyğəmbərin baxış və üslubu ilə əsla uyuşmurdu. Həqiqi İslam indiyə kimi yaşayırsa bu, fədakar İslam alimlərinin sayəsindədir. İslam dini zatən səyyahlar və tacirlərin sayəsində yayılırdı. Məsələn, Sultan Mahmud Qəznəvi Hindistana basqın etməmişdən yüz illər qabaq müsəlman missionerləri Hindistanın hər yerini gəzib-dolaşırdı, hər yerdə yaxşı qarşılanılırdı və müvəffəqiyyət əldə edirdilər. İslam dini heç kimdə kin və ədavət oyatmırdı.

Sonra əlində qılıncla Mahmud Qəznəvi gəldi. Qəznəvinin Hindistanda istilaçı, qəsbkar və qatil kimi törətdikləri İslam dininə böyük ziyan vurdu. Mahmudun qəsbkar fəaliyyətlərinə görə İslam dini qəm-kədərlə yad olundu...

Terrorçu dediyimiz müsəlmanlar da tarixdə gördüklərini davam etdirirlər. Yəni, zorla hakim olmaq, zorla müsəlmanlaşdırmaq. Tarix budur. Nə qədər bəzək vursan da, tökülən haqsız qanları gizlədə bilməzsən. Bu xəlifələr, sultanlar, şahlar İslam adıyla çox qan tökdülər. Halbuki, bu işğalların yanı sıra İslam, müsəlman missionrləri, tacirlər, səyyahlar vasitəsilə yayılırdı.

İslamı siyasətdən ayıra bilmərik. Çünki İslamın kitabı siyasi - ictimai ayələrlə doludur. Ona görə də heç kim bu dini protestantlaşdıra bilmir, alınmır, mümkün də deyil. Tək yol İslamın həqiqi siyasi sistemini öyrənməkdir. İslam dini siyasi sistem və dövlət modeli olaraq qəbul edilməlidir. Ancaq fərqi nədir bu modelin? Bu model elədir ki, burda ölkələri qəsb etmək yoxdur. Zorla bu ideologiyanı hakim etmək yoxdur. Reallaşması insanların, yəni, çoxluğun iradəsinə bağlıdır. Doxsan faiz xalqın razılığı ilə qurula bilər. İnsanlar bu sistemi istəmirsə, bu sistemin qurulması haramdır. Fərq bundan ibarətdir.

İslamın siyasi doktrinasında səltənət sistemi mövcud deyil. Hakimiyyətə görə sultanlar, xəlifələr öz atalarını, qardaşlarını öldürüdülər. Şərab içirdilər, eyş-işrət məclisləri qururdular, hərəmxanaları, rəqqasələri var idi. Və insanların taleyi xəlifənin, sultanın və ya şahın necə biri olmasına bağlı idi. İslamın siyasi doktrinasında bu cür hallar yol verilməzdir.

İslamın iqtisadi doktrinasında da feodalizm sistemi mövcud deyil. Mənəviyyata dayanan xüsusi mülkiyyət... Allahın kölgəsi adlandırılan rəhbərlər belə hərəkət edib. Hətta belə bir inanc da var idi ki, rəhbərə qarşı gəlmək olmaz. Müsəlman kimliyi varsa itaət olunmalıdır. Halbuki İslamın belə bir siyasi doktrinası yoxdur. İslam yalnız missionerlər vasitəsilə yayıla bilər, yəni Quranda göstərildiyi kimi, gözəl öyüd və nəsihətlə. Müsəlmanların da borcudur ki, cəmiyyətdəki neqativ hallara reaksiya versinlər. Hər cür ədalətsizliyi və qeyri-insani hərəkətləri pisləsinlər.

Unutmayın, nə edilirdisə, iqtidar üçün edilirdi. Güc sahibi olmaq üçün edilirdi. Tarix xətalardan ibarətdir. Keçmişin xətalarından dərs alıb, gələcəyə baxmaq lazımdır.
Şərhlər : 0 Şərh yaz
Şərhlər administrasiya tərəfindən yoxlanıldıqdan sonra əlavə ediləcəkdir. (Oxucuların diqqətinə çatdırırıq ki, dini, milli və irqi ayrıseçkilik məzmununda, həmçinin insan şərəf və ləyaqətini alçalda biləcək şərhlər əlavə edilməyəcəkdir.)
yenilə, əgər kod görünmürsə



Siz xəbər yaza bilərsiniz XƏBƏR YAZ
Başqa yazarlar